هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
304
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
جلودارى ، نواب عميد الدوله ، به همراهى ما فرستاد ، كه پذيرايى « 1 » از ما كنند . ما را آوردند ده ملا « 2 » ، در باغ مولوى مرحوم . از جانب نواب و الا شاهزاده عميد الدوله ، اسماعيل خان مهماندارى كرد . از آنجا حركت كرده ، آمديم از براى دامغان . رفتيم ميان كاروانسرا . حكيمى با تلگرافچى [ در ] آنجا بودند . بليت به ما دادند . بعد ، خبر آوردند كه يك نفر ترك را بردند « قرانتين » . به ايشان گفته بودند : پول بده ، تا بليت به تو بدهيم ؛ پول نداده بود . ايشان [ هم ] يك منقل را آتش كرده ، يك سير « گوگرد » در ميان آتش ريخته ، او را دمرو « 3 » انداخته به روى منقل و دو سه نمد در سر او مىكشند و مىآيند بيرون و يك نمد هم دم در آويخته ، كه روزنه [ اى ] نداشته باشد . بعد از چند ساعت ، در اتاق را باز كردند ، ديدند نفسش قطع شده است . از آنجا هم حركت كرده ، آمديم به اميرآباد « 4 » . روز را مانديم . از اميرآباد آمديم آهوان « 5 » ، و از آنجا [ هم ] آمديم سمنان . جناب اعتضاد الملك به شهميرزاد « 6 » رفته بودند . اهل شهر واهمه داشتند . مىخواستند فرار كنند ، باوجودى كه ناخوشى هم نبود . و از ترس « طالبى » و « گرمك » و « ميوهجات ديگر » را نمىخوردند . ما آنچه مىتوانستيم ، خورديم و شاه را دعا كرديم و جاى دوستان را خالى كرديم ، و از بس ارزان بود . از آنجا آمديم سرخه « 7 » . بليت را به « قرانتين » نشان داديم . روانهء لاسگرد
--> ( 1 ) . در اصل : پزيرائى ( 2 ) . ده ملا روستايى است از توابع شاهرود و در 24 كيلومترى غرب اين شهر ، كه داراى كاروانسرايى است متعلق به صفويه ( شماره ثبت 1372 مورخ 5 اردىبهشت 1356 ه . ش . ) و دو تپه باستانى پله و ده ملا ( به شماره ثبت 6947 ، 6948 ، مورخ 10 دىماه 1381 ه . ش . ) . ( 3 ) . در اصل : دمرو ( 4 ) . امروزه به شهر اميريه تغيير نام يافته و در آبانماه 1385 ه . ش . 461 خانوار و 1773 نفر جمعيت داشته است ، اما نام بخش همچنان اميرآباد مىباشد . ( 5 ) . روستاى تاريخى آهوان در 41 كيلومترى شهر سمنان واقع شده و كاروانسراى شاه عباسى آن به شماره 1373 در تاريخ 5 اردىبهشت 1356 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است . كاروانسراى سنگى آهوان ( متعلق به قرن پنجم هجرى قمرى ، شماره ثبت 1727 ، مورخ 14 تيرماه 1366 ه . ش . از ديگر آثار تاريخى آن به شمار مىآيد . ( 6 ) . در اصل : شمرزاد . شهر تاريخى شهميرزاد از توابع شهرستان سمنان بوده و در آبان 1385 ه . ش . 1866 خانوار و 7382 نفر جمعيت داشته است . ( 7 ) . شهر سرخه دره 2 كيلومترى سمنان واقع شده و در سال 1385 ه . ش . 2689 خانوار و 9092 نفر